Vrijwilligers bedanken: een cadeau dat niet als loon voelt

In het kort

• ♪Bij vrijwilligers werkt geld averechts: het verandert de relatie.
• ♪Een cadeau mag niet als betaling voelen en niet als afscheep.
• ♪Erbij horen is voor veel vrijwilligers de belangrijkste motivatie.
• ♪Een gebaar dat de groep zichtbaar maakt, werkt beter dan iets individueels.
• ♪Let op de fiscale kant als je vrijwilligersvergoedingen uitkeert.

Vrijwilligers bedanken is een ander vraagstuk dan personeel bedanken. Er is geen salaris waar het gebaar bovenop komt, en dat verandert alles: het cadeau is niet een extraatje maar het enige.

Waarom geld hier niet werkt

Bij medewerkers is een bonus een variant op waardering. Bij vrijwilligers verandert geld de aard van de relatie: iemand die iets doet omdat hij het belangrijk vindt, wordt opeens iemand die betaald krijgt. Dat is voor veel vrijwilligers geen upgrade maar een devaluatie.

Datzelfde geldt in mindere mate voor een bon: het is geld met een omweg en het zegt weinig over waarom iemand het doet. De bredere afweging staat in personeelscadeau of bonus.

Wat vrijwilligers wel motiveert

Voor de meeste vrijwilligers draait het om drie dingen: de zaak zelf, het gevoel dat hun bijdrage ertoe doet, en de mensen met wie ze het doen. Dat laatste wordt vaak onderschat. Voor een groot deel van de vrijwilligers is de groep de reden dat ze terugkomen.

Praktische tip: een bedankje dat de groep zichtbaar maakt werkt bijna altijd beter dan een individueel presentje. Het versterkt precies het ding dat mensen bindt.

De valkuil van te weinig budget

Organisaties met vrijwilligers hebben vaak een klein budget, en de reflex is dan om iets symbolisch te doen. Maar een symbolisch gebaar dat er goedkoop uitziet, komt harder aan dan geen gebaar: het bevestigt het gevoel dat de vrijwilliger sluitpost is.

Beter is één keer per jaar iets doen dat af is, in plaats van drie keer iets kleins. Meer over die afweging in budget per medewerker voor een eindejaarscadeau.

Iets dat de groep laat zien

Een gebaar waar de vrijwilligers zelf aan bijdragen doet twee dingen tegelijk: het is persoonlijk, en het maakt zichtbaar hoeveel mensen erbij horen. Bij een muziekspel dat de groep zelf samenstelt brengt iedereen een nummer in, en het resultaat is letterlijk de verzameling van iedereen die meedoet. Tijdens het spelen komt de vraag vanzelf wie welk nummer heeft ingestuurd, en dat is precies het gesprek dat vrijwilligers anders nooit voeren.

Voor organisaties waar vrijwilligers verspreid en op wisselende momenten werken, is dat vaak het enige moment waarop ze elkaars smaak tegenkomen.

Let op de fiscale kant

Als je naast een gebaar ook vrijwilligersvergoedingen uitkeert, kan een cadeau daarin meetellen. De regels rond de vrijwilligersvergoeding kennen jaarlijkse maxima, en een cadeau in natura kan daar deel van uitmaken. Stem dat af met je administratie voordat je iets van substantiële waarde weggeeft.

Veelgestelde vragen

Mag ik vrijwilligers een cadeau geven?

Ja, maar let op de samenloop met een eventuele vrijwilligersvergoeding. Stem dat af met je administratie, want een cadeau in natura kan daarin meetellen.

Waarom werkt geld slecht bij vrijwilligers?

Omdat het de relatie verandert: iemand die iets doet uit betrokkenheid wordt iemand die betaald krijgt.

Wat waarderen vrijwilligers het meest?

De zaak zelf, het gevoel dat hun bijdrage ertoe doet, en de groep waarin ze het doen.

Is een klein gebaar beter dan geen gebaar?

Alleen als het af is. Iets dat er goedkoop uitziet bevestigt het gevoel dat de vrijwilliger sluitpost is.

Individueel of groepsgericht bedanken?

Groepsgericht werkt bij vrijwilligers vaak beter, omdat het de verbondenheid versterkt die de belangrijkste reden is om terug te komen.

Bedank je vrijwilligers met iets dat blijft

Benieuwd wat er binnen jullie budget past? Vraag vrijblijvend een offerte aan.